Dobrodosli na zvanicni sajt "Diskoteka Korzo 2"

Istorija Nevesinja

Nevesinje

Grad Nevesinje




Opština Nevesinje nalazi sa na jugoistoku RS, u demografskom rejonu Hercegovine, rasprostire se na površini od 1040 km2 i jedna je od najvecih opština po prostranstvu u RS.
Opština Nevesinje je brdsko-planinski rejon sa prosjecnom nadmorskom visinom od 900m. Karakteriše je veliko kraško polje ukupne površine od 18.000 ha koje oivicavaju planinski masivi : Velež, Crvanj, Crna Gora i Bukvica.
Klima je kontinentalna sa dugim i hladnim zimama i kratkim, sušnim i toplim ljetima. Na podrucju ove opštine danas živi 18.210 stanovnika, od cega je 9.937 domicilnog, a 8.273 izbjeglog i raseljenog stanovništva.
Zaposleno je oko 3.000 lica, dok se na Birou za zapošljavanje nalazi 3.200 lica. Penzionera je 3.000, starih lica bez porodicnog staranja 555, starih osoba preko 60 god. 4.500, a korisnika tude njege 131.

Nevesinje se kao župa prvi put pominje u XII vijeku, a kao grad u XIV vijeku. Ime su mu, po jednom tumacenju, dali stari Rimljani, a znaci sniježno polje - pustinja.
Po drugom tumacenju Nevesinje je dobilo ime po ljekovitoj biljci koja se u staroslovenskom jeziku zvala "delesile " - devet sila, što ukazuje na ljekovitu moc biljke.
Ova rijec, sa malim varijantama, cuje se i danas u više slovenskih jezika, pa i u našem kao - devesilj, u znacenju biljke, a ponekad i kao devesinj, nevesilj i nevesinj, prema kom obliku je možda i došlo do naziva Nevesinje.


Nevesinje ima burnu i bogatu istoriju i poznato je kao istorijsko mjesto. Prvi pouzdani podaci o Nevesinju nalaze se u ljetopisu Pecke patrijaršije, u kom se kaže da je Sava Nemanjic u Nevesinju 1219. godine postavio prvog humskog episkopa.

U dubrovackim izvorima Nevesinje se prvi put pominje 1281. godine.
Župsko sjedište nevesinjske župe i glavni grad bio je Vjencac-Vincac; kasnije kneževo sjedište.
Grad se nalazio iznad sadašnjeg gradskog naselja, lokalni naziv - Knežaca, Knežak ili Grad.
Vidljivi su i danas ostaci vojnickog utvrdenja i gradskih zidina.
U XIV vijeku Nevesinjem je vladao vlastelinski rod Sankovica, koji je bio veoma aktivan i uticajan u bosanskoj državi.
U rimsko doba kroz Nevesinje je išao put iz doline Neretve na Bigrad i Zaborane, za sarajevsko polje, što govori o znacaju ovoga prostora i u tom vremenu.

1465. godine Nevesinje su osvojili Turci iz pravca Sarajeva i uspostavili svoj logor u nevesinjskom polju.
Njihovim dolaskom grad Vincac pocinje da stagnira, a danas su na tom mjestu vidljivi bedemi i zidine vojnicke kule, koje podsjecaju na nekadašnji znacaj ovog grada u kom su stolovali župani i kneževi, kao i na njegovu burnu istoriju.
Narod Nevesinja kroz istoriju, a posebno u turskom periodu, suprotstavljao se svakom zulumu, samovolji i feudalnom kuluku borbom za samoodržanje, oslobodenje, ocuvanje nacionalnog i duhovnog identiteta, etickih i kulturnih vrijednosti.
To je i odredilo sudbinu ovog ustanickog naroda u politickoj mreži evropskih dvorova i interesa istoka i zapada.
Najznacajniji dogadaj XIX i XX vijeka u istoriji ovog grada je, nesumnjivo, "Nevesinjska puška" ispaljena 23. juna 1875. godine u Bišini, na Cetnoj poljani, iz ruku nevesinjskog hajduka i harambaše Pera Tunguza i njegove cete, a što je bio povod narodnom ustanku 06.07.1875. godine u Krekovima i sukobu sa regularnom turskom vojskom.

Ovaj ustanak imao je, kao što znamo, evropski znacaj i uvrstio Nevesinje u udžbenike opšte istorije svih zemalja svijeta, zbog otvaranja istocnog pitanja, odnosno daljeg opstanka Turske na prostorima Balkana. Medutim, umjesto ocekivane slobode, voljom velikih sila jedno ropstvo zamijenjeno je drugim - umjesto Turske ove prostore okupirala je Austro-Ugarska.

Slobodarski duh ovog naroda iskazan je i u ustanku 1882. godine, kroz dobrovoljacki pokret u balkanskim ratovima, u proboju solunskog fronta i žrtvom Bogdana Žerajica za ideje "Mlade Bosne".

U borbi protiv fašizma Nevesinje se dokazalo organizovanjem demonstracija 27.3.1941. godine i podizanjem junskog ustanka poznatog u istoriji kao "Treca Nevesinjska puška". I u stvaranju RS Nevesinje je dalo nemjerljiv doprinos.

U ovoj opštini pod visokim ekonomskim šumama cetinara i lišcara nalazi se 6.658 ha i najvecim dijelom se koriste za potrebe drvopreradivacke industrije. Pod poljoprivrednim zemljištem obradivog tipa nalazi se 10.820 ha. Planinski pašnjak Morine obuhvata površinu od 2040 ha i idealan je za uzgoj sitne stoke. Individualni poljoprivredni proizvodaci (farmeri) uzgajaju 7.500 goveda, 30.000 ovaca, 4.000 svinja u tovnoj sezoni.
Od ruda utvrdena su nalazišta boksita i uglja cija ekonomska valorizacija nije utvrdivana i izuzetno kvalitetnog kamena. Nevesinje pruža velike mogucnosti u proizvodnji žitarica, voca, povrca i mesa i konkuriše na širem podrucju kao sredina za proizvodnju zdrave hrane. Nevesinje je i prije rata bila ekonomski nerazvijena opština, a u ovom ratu je pretrpila ogromne gubitke u ljudstvu i materijalnim dobrima.

Za stvaranje RS i ocuvanje srpskih teritorija živote je dalo 600 naših boraca, a preko 3.000 ih je ranjeno. Nevesinje je otvoren grad za nesmetan protok roba i ljudi. U oblasti školstva u Nevesinju djeluje jedna centralna osnovna škola i dvanaest podrucnih škola koje pohada 1.650 daka, a u kojima je 115 uposlenih. Od 1963. god. opština ima srednju školu (Gimnaziju), a danas SŠC sa 65 uposlenih i 750 daka (u Gimnaziji, Mašinskoj školi, Medicinskoj i Školi strucnih zanimanja).

U oblasti sporta na podrucju opštine egzistira nekoliko sportskih klubova: FK "Velež", osnovan 1932. godine atletski klub, Klub borilackih sportova, Šahovski klub, Odbojkaški klub i Škola rukometa. Sportskom dvoranom gazduje opština i u istoj se odvijaju sportska takmicenja i rekreacije, a cesto, u nedostatku doma kulture i kulturna dešavanja.

U oblasti informisanja djeluje i JP za informisanje sa 8 uposlenih radnika u lokalnom radiu. Nivoom zdravstvene zaštite koju stanovništvu pruža Dom zdravlja i Opšta bolnica, možemo biti zadovoljni. Usluge ovih ustanova koriste i stanovnici Gacka, Berkovica i Srpskog Mostara, dakle ukupno 40.000 stanovništva.

Dovršenjem nove bolnice, ciju izgradnju i opremanje finansira naš veliki donator, gospodin Mihajlo Labalo, poboljšace se nivo zdravstvene zaštite. Vodosnabdijevanje i cistocu grada održavaju JODP "Vodovod i kanalizacija" i "Komus", distribuciju i naplatu elektricne energije vrši Javno državno preduzece "Elektrodistribucija" - "Elektro Nevesinje". Radne jedinice PTT i "Telekoma" održavaju poštanski i telefonski saobracaj na podrucju opštine. Po Zakonu o udruženjima i fondacijama u Nevesinju djeluju slijedeca udruženja: Udružanje ratara i farmera, Udruženje multiple skleroze (za regiju Hercegovine), Udruženje pcelara, Udruženje penzionera, Lovacko društvo "Srndac" i Sportsko-ribolovno društvo "Zalomka". Od nevladinih organizacija u Nevesinju djeluju: Humanitarna organizacija "Koraci nade", cije je sjedište u Mostaru, DOM sa sjedištem u Nevesinju, a u nedostatku djecijeg vrtica Društvo-igraonica "Naša deca".

Iako u poratnom periodu turizam u Nevesinju stagnira, bogata i vanredno lijepa lovišta i ribolovna podrucja, ekološka sredina, tretman Nevesinja kao "vazdušne banje" i "Nevesinjska olimpijada" sa 120-godišnjom tradicijom i hotel "Vazdušna banja" sa 80 ležajeva dobra su osnova za sportski turizam i turizam uopšte. Sa razvojem kulture ne možemo biti zadovoljni, tim prije što još uvijek, i pored ogromnih zalaganja nismo uspjeli obezbijediti sredstva za izgradnju doma kulture. Sva kulturna dešavanja odvijaju se u organizaciji SKPD "Prosvjeta" u prostoru Doma vojske i Sportskoj dvorani. "Nevesinjska olimpijada" i "Šantic u Nevesinju na putu Bogocovjeka" su tradicionalne manifestacije, pored kojih organizujemo i promocije aktuelnih književnih izdanja, izložbe slika Nevesinje ima gradsku biblioteku sa preko 20.000 naslova.



[HOME] [VIDEO] [DESAVANJA] [NEVESINJE] [KONTAKT]